Drie thema’s in 2017

Richting het einde van het jaar ervaar ik altijd een soort verdichting van de tijd; alles moet af voor die denkbeeldige grens van 31 december. Aan het begin van het jaar gebeurt het tegenovergestelde. De tijd spreidt zich eindeloos uit en de mogelijkheden lijken legio. Een mooi uitgangspunt om vooruit te blikken. In 2017 denk ik dat drie ‘I’s belangrijke thema’s zullen zijn: Infrastructure, Inequality en India.

Infrastructure

In de VS belooft Trump een grootschalig programma om in infrastructuur te investeren. Maar ook in Zuid Amerika, het VK, en Azië staat infrastructuur bovenaan de politieke agenda. Dat biedt mogelijkheden maar vraagt ook om belangrijke keuzes. Ik hoop bijvoorbeeld dat politieke leiders en bureaucraten duurzaamheidsoverwegingen zullen integreren in het ontwerp van deze infrastructuur. Dus: ambitieus inzetten op (steeds beter concurrerende) duurzame energie, een flexibele mix van openbaar vervoer en particulier vervoer op basis van gebruik in plaats van eigendom, en stedelijke ontwikkeling die een hoge dichtheid (voor efficiënte reisverbindingen en een hechte gemeenschap) combineert met veel ruimte voor groen en gezonde ecosystemen (voor geluk, gezondheid en meer veerkracht ten aanzien van klimaatverandering) en een circulaire aanpak voor materiaal- en energiegebruik.

Deze infrastructuur zal deels gefinancierd worden door regeringen, maar regeringen rekenen erop dat een groot deel van de financieringsbehoefte wordt ingevuld door investeerders. Pensioenfondsen, met hun lange investeringshorizon kunnen hier een belangrijke rol spelen, zoals Ashby Monk zo krachtig beargumenteert in zijn artikel ‘The new dawn of financial capitalism’. Maar ook particuliere (impact) investeerders kunnen een steentje bijdragen, bijvoorbeeld door te investeren in groene obligaties (‘green bonds’) of in een ‘real assets’ fonds.

De grote infrastructurele projecten zullen een zuigende werking hebben op mensen van het platteland, waardoor de arbeiders die beschikbaar zijn in de landbouw steeds schaarser worden. Grote investeringen zullen nodig om de landbouw in opkomende markten te moderniseren. Ook hier zullen we denk ik in 2017 meer over horen.

Inequality

Thomas Piketty opende in 2013 het debat rondom de ongelijkheid. The Economist publiceerde al jaren de grafiekjes waarin je kon zien dat het aandeel van het bruto nationaal product dat naar lonen gaat stelselmatig afnam terwijl het aandeel van het BNP dat vertegenwoordigd werd door winsten gestaag groeide. Brexit en Trump zullen het debat verder aanwakkeren. Er zal in 2017 meer debat zijn rondom twee belangrijke concepten. Sociale mobiliteit is de mate waarin mensen in staat zijn om aan armoede te ontsnappen. Het universele basisinkomen is een beleid waarbij elke burger ongeacht of zij wel of niet werkt een bestaansinkomen ontvangt.

Het basisinkomen is nu nog vooral een idee (met enige succesvolle experimenten op haar naam) en kan rekenen op een aantal formidabele uitdagingen, niet de minste plaats het effect ervan op migratiestromen. Toch stond het basisinkomen begin 2016 al op de agenda van het World Economic Forum, hoewel zij niet beargumenteerden vanuit ongelijkheid maar vanuit overvloed: de vierde (technologische) industriële revolutie zal ertoe leiden dat machines en software een groot deel van het werk doen en waarde creëren, waarbij het basisinkomen deze waarde onder de bevolking verdeelt.

Na de Trump overwinning heb ik, bewust naïef, onder de hashtag #trumpsilverlinings een aantal hoopvolle scenario’s geschetst. Een daarvan was dat Trump het basisinkomen zou invoeren. Terwijl we wachten op deze zeer onwaarschijnlijke stap, kunnen impact investeerders meehelpen aan het verkleinen van de ongelijkheden (SDG #10) door te investeren in bijvoorbeeld educatie, gezondheidzorg en gendergelijkheid.

India

Ik heb sinds ik begin 2014 aandelen kocht in Jain Irrigation (druppelirrigatie) een belang bij het reilen en zeilen van de Indiase economie, welke in sommige opzichten zo onvoorspelbaar is als het vallen van genoeg regen tijdens de monsoen, waar een groot deel van de economie (en Jain zeker) van afhankelijk is. Een vriend van mij die obligatie strateeg is bij Nomura stelde mij vorig jaar gerust: India zal de komende jaren gestaag groeien op basis van haar ‘demographic dividend’, de zeer jonge bevolking die de economie voort zal stuwen. Een deel van deze bevolking is goed opgeleid. Toen ik een aantal jaar geleden met KPMG India samenwerkte was ik onder de indruk van het kaliber van een aantal van de teamleden.

2017 zal mogelijk het jaar zijn dat de aandacht die nu op China is gevestigd zich deels naar India zal verschuiven. De belofte van economische groei moet echter de grote problemen waar India mee kampt niet verhullen. Een derde van de arme mensen in de wereld woont in India evenals 40% van alle ondervoede kinderen. Voor impact investeerders ligt in India een kans om te investeren in bedrijven die nadrukkelijk inclusieve groei nastreven.

We staan uiteraard pas aan het begin van het jaar en er zullen in 2017 nog vele andere belangrijke thema’s spelen. Maar dit zijn drie thema’s die ik in ieder geval in het vizier zal houden.

Michiel

4/1/17

Inspirerend? Deel dit bericht!

Met elkaar het verschil maken

Nu lezen